Proje Özeti
Endemik bir tür
olan ve dünyada yalnızca Tunceli ili ve özellikle Munzur dağları
eteklerinde bulunan Tunceli sarmısağı (Allium tuncelianum)
yöre halkı tarafında aşırı ve bilinçsizce toplanarak yok olma
riskini taşımaktadır. Yılda yaklaşık 8-10 civarında toplanarak
satılan sarmısağın gelir getirici bir kaynak olma özelliği de
vardır. Tunceli sarmısağının devamlılığını önündeki engeller 3
başlıkta toplanmıştır.
1-sarmısağın
korunması gerekliliğine ilişkin olarak halkın bilinç eksikliği
2-yoksulluk nedeni
ile dağdaki sarmısağı toplayıp satmanın yaygınlığı
3-kapsamlı bir
koruma geliştirme programının oluşturulmaması
Bu nedenle
Tunceli sarmısağının yerinde korumasının sağlanması amacıyla
yerinde kültüre alma
çalışmalarının altyapısının kurulması
hedefli ilke evre projesi GEF-SGP’ye sunulmuş, 2003 Nisan-2004 Kasım
ayları arasında uygulanmıştır. Projenin ilk evresinde sarmısağın
kültüre alınması koşullarının belirlenmesi, yerinde yetiştirme
çalışmalarına alt yapı oluşturulması amacıyla çalışmalar
yapılmıştır. Ayrıca Tunceli sarmısağının pazarının yapısı ortaya
çıkarılmıştır. Bu çalışmalar sonucunda elde edilen verilerle
hazırlanan projenin ikinci evresinde;
- 4 yıllık bir
planı öngörülerek yaygın ekiminin başlatılması,
- Mevcut pazarın,
tanıtım faaliyetleri ile kültüre alınan sarımsağın pazarı olarak
değerlendirilmesi,
- Üreticilerin
bir kooperatif ile kurumsal yapıya kavuşturulmaları ve böylece hem
projenin sürdürülebilirliğinin sağlanması hem de doğadaki sarmısak
üzerindeki baskının azaltılması hedeflenmektedir.